Жаңалықтар

Әнұран мекеме рәмізінің ажырамас бөлігі болып табылады, оның авторын (авторларын) көрсете отырып, мекеменің көрнекті жеріне орналастырылады. Әнұранды салтанатты іс-шараларда орындау міндет болып...

Қарағайлы

 

1. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтың атауы: «Бұйратау» МҰТП

2. Маршруттың атауы: «Қарағайлы»

3. Маршруттың жіктемесі:

  1. қозғалыс жасау түрі бойынша: автокөлікті, аралас, салт атты, велосипедті;
  2. қолданыс уақыты бойынша: маусымдық;
  3. ұйымдастыру нысаны бойынша: топтық және жеке.

4. Негізгі географиялық нүктелер: Қарағайлы ауылы - Кедей өзені - Қарағайлы-4 археологиялық ескерткіші - Қарағайлы-3 археологиялық ескерткіші - Қарағайлы 2 археологиялық ескерткіші - Қарағайлы-1 археологиялық ескерткіші «Қос батыр».

5. Ұзындығы: бас аяғы - 31,2 км, аялдаманы ескере отырып уақыт ұзақтығы - 4 сағат 15 минут.

6. Маршруттың жұмыс істеу мерзімі:  мамыр-қазан аралығы.

7. Топтағы адамдардың ең көп саны:  10-12 адам (объектілерді көру барысында қауіпсіздікті сақтап, психологиялық жағдай туғызу үшін). Экскурсиялық топтардың бір апталық лимиті – 7-14 топтан көп емес, күніне 1-2 топ.

8. Экскурсиялық маусым ішіндегі әр түрлі кезендер бойынша жол берілетін реакреациялық жүктемелер: күніне 20-24 адам. Экскурсиялық мерзім ішінде өрт қауіпсіздігі бойынша шектеу.

9. Маршрут арқылы экскурсия ұйымдастырушысыз жүріп өту мүмкіндігі: гид-экскурсия жұргізушісінің жол көрсетуінсіз жүріп өтуге рұқсат етілмейді.

          Маршрут таңбаламасы: маршрут бойымен өтетін жолдар шетінде қозғалыс бағытын көрсетуші белгілер қойылған, туристік маршруттың басында аншлаг орналастырылған, онда маршрут сызба-нұсқасы, оның ұзақтылығы көрсетілген.

        Киімге талап: киімді ауа-райына байланысты таңдайды, Кешке қарай қалың киіну қажет, ыстық кезде –  киім жеңіл,бірақ  дене ашық болмауы керек,  аяқ-киім жеңіл, әрі ыңғайлы және табаны тайғанамайтын болуы керек.

10. Маршрутта жүріп-тұрудың ерекше ережелері: маршруттаншығып кетпеу, тарихи ескерткіштерді қолмен ұстамау және тәртіп ережелерін сақтау талап етіледі.

11. Қауіпсіздік шаралары: дымқыл, желді және найзағайлы жағдайда туристік маршрутта жүруге, маршрут кезінде шылым шегуге, спиртті ішімдік ішуге тиым салынады .

12. Маршруттың қысқаша сипаттамасы:

Маршрут «Бұйратау» МҰТП РММ «Ерейментау» филиалы  аумағы мен Торғай елді мекені арқылы өтеді. Туристiк маршруттың қозғалысы тарамдалған. Туристік маршрут қозғалысы Қарағайлы селолық округіндегі қара жолдан басталып, қатты жабынды жолмен (грейдер) солтүстік-батыс бағыты бойынша жалғасады.

Туристік маршрут кезінде түркі халқының бірегей тарихи ескерткіштері, археологиялық эспедициялардың құнды қазбаларымен танысуға мүмкіндік туады.

 

Маршрут экожүйесі: далалы бозды-бетегелі жазық (әр түрлі шөптесін өсімдіктер кездеседі). Маршрут кезінде балпақ, жабайы арқау және қаздарды кездестіруге болады.

Қарағайлы ауылынан бір км жерде Кедей өзені ағып жатыр. Жергілікті тұрғындар жаз айларында көлден балық аулап, шомылады. Табан, алабұға, шортан және

басқа да балық түрлері кездеседі. Бұл өзен бастауын Қумаядан алады да, оның ұзындығы 22 км, Кедей өзеніне барып құяды, тарихи дерек  бойынша оның жағалауында Керей руы өмір сүрген. Кедей өзенінен өткен соң ақпараттық тақтайша орналастырылады, онда маршрут ұзақтылығы, маршрут сызбасы, маршрут атауы және ерекше қорғалатын табиғи аймақта жүру ережесі жазылады.

Кедей өзені ұзындығы 15 км-ді құрайды. Көктемде өзен суы деңгейі бірден 5-6 метр жоғары көтеріліп кетеді, негізгі себеп - қысқы қардың еруі. Кедей өзенінен тастақ жолмен солтүстік-батысқа қарай 1 км 400 м жүргенде Қарағайлы 4 археологиялық ескерткіші кезігеді, ол - соңғы қола дәуіріне жатады. Ескерткіш гранит тастан жасалған. Мамандар қорғандарды темір дәуірінің соңында соғылған деген болжам айтады. Бұл жерде 100-ден астам конструкциялар орналасқан. Жанұялық жатын орындар, жеке және қос адамға арналғаны бар.

Туристер қайтар жолда Кедей өзені бойымен оңтүстік бағытта 2 км 300 м қашықтықты жүріп өтіп, 3- археологиялық қазбалар жұмысымен танысуларына мүмкіндік алады.

Қазба жұмыстары барысында бала мәйіті табылды (7-13 жаста), бойы 90 см, басы солтүстік-батысқа қаратылған, оң қолында пышақ ұстаған, сол сияқты жарықшам, ат әбзелдері табылды. ). Қорған б.з.д.  12-13 ғасырдағы ислам кезеңіне жатады.

Осы жерден оңтүстік-батысқа қарай 400 м қашықтықта қола дәуірінің түркі кезеңіне сай келетін Қарағайлы - 3 ескерткіші орналасқан. Далалы аймақ қорғандар мен ескерткіштерге тұнып тұр. Автокөлікті маршрут кезінде Қарағайлы 3-ке бару үшін туристер артқа қарай тасты жолға оралып, солтүстік-батыс бағытта жүруі қажет. Ары қарай оңға бұрылып туристер Қарағайлы 2 ескерткішіне 700 м жаяу жүріп келеді.

Жолда туристер басқа да қорғандарды көре алады.

Артқа қайту - келген із бойынша.

13. Маршрут бойындағы және тамашалау (шолу) алаңдарындағы қарап-көру объектілерінің қысқаша сипаттамасы:

Бақылау орындары болып: Кедей өзенібастауын Қумая өзенінен алып Сілеті өзеніне құяды, Қарағайлы 4 - Қарағайлы 3 - Қарағайлы 2 – шаруа  мекені – Қарағайлы 1 - Қос батыр.

14. Маршруттың күрделі учаскелерінің қысқаша сипаттамасы: Кедей өзенінен өтетін өткел.

15. Ықтимал дүлей құбылыстар мен олар орын алған кезде топтың iс-қимылы: дауылды жел, найзағай.

Турға шығар алдында жергілікті метеоқызмет мәліметтерін ескеру қажет, дауылды жел немесе найзағайлар болжамдалса турды тоқтата тұру қажет. Жаңбырдан қорған ретінде  плащ-жамылғы алыну қажет, жаңбыр уақытында орман ішінде тұрақтау ұсынылады, бірақ найзағай уақытында қандағаштардың жанында тұруға немесе жазық алаңға шығуға болмайды.

Өрт шыққан кезде шапшаң болжам жасап, өрт шығу торабын анықтап алу қажет. Туристерге тиер зардабы болған жағдайда тез арада қауіпсіз орынға ауысып, өрт аймағын анықтап «Бұйратау» ұлттық паркінің орманды қорғау бөліміне немесе 101 нөмір телефонына хабарлау қажет.